Gymnadenia er første del av Sigrid Undsets verk om Paul Selmer som kom første gang i 1929. Vi føl den unge hovudpersonen frå studietida i Oslo, hans familie og noko turbulente privatliv, men hovudtemaet er for Sigrid Undset hans veg fram til katolsk tru. Paul Selmers foreldre er skilt og han veks opp hos mora saman med tre søsken. Alle former for religion er fråverande i heimen, og han kjenner heller ikkje dragning mot eit religiøst livssyn.Litt tilfeldig leiger han hybel hos ein familie som viser seg å vera praktiserande katolikkar. Her dukkar også opp ei veninne frå gymnastida som nyleg har konvertert til Den katolske kyrkja. Paul oppdager så at ein mann han kjenner frå oppveksten er blitt katolsk prest, han vel å oppsøkja denne presten ikkje primært med tanke på å bli katolikk, men meir å be om generelle råd korleis han skal innretta privatlivet sitt.Etter samtalen går Paul inni den mørke og tomme St. Olav kyrkje, han kneler og prøver å be men veit ikkje heilt korleis han skal det. Han ser opp og festar blikket « på den lille flakkende rødeluen fremme i mørket.» Men så med eit er det noko som går opp for han: « så det kjentes som han ble rystet all igjennom- hvis det var sant, det som den lille røde lampen hang der for å bekjenne- ja da, ja da!» Og vidare reflekterer han: « - hvis det var sannheten, at her var Han virkelig til stede på en hemmelighetsfull måte, bundet i noe materielt, et sakrament - og etsteds i undergrunnen av sitt vesen visste Paul plutselig hva et sakrament var, enda han ikke forstod noe. Hvis det var sant at Han var her, til stede på denne måten og også på tusener og tusener av andre altere - da måtte Han også være til stede på en annen måte overalt og alltid, et øye som fattet om klodenes begynnelse i verdensrommet og atomenes indre og menneskenes hemmelige tanker i ett eneste blikk uten før og nu og stort og smått- allting var bare Hans tanke og allting samtidig og allting like klart og kjært-.»
Så langt kjem Paul Selmer i første omgang. Privatliv og jobb som forretningsmann krev han fullt og vel som det. Lucy, forloveden som han planlegg å gifta seg med gjer det slutt, og han står uforståande og forvirra att. Eit par år etter gifter han seg med den purunge Bjørg. På bryllupsreisa til Paris møter han tilfeldig gymnasveninna Randi som føler kall til klosterlivet. Paul stiller seg først uforståande til dette, men forstår etter kvart litt meir av Randis kall. Han går inn i ei kyrkje for og be, han ber om Marias for bønn og han tenner lys. « Og tillat ikke at jeg finner ro og fred før jeg har forsonet meg med den fred som Du kaller din, som Du har sagt at verden hverken kan gi eller ta-.»
(Forts)
