Servant of God Thea Bowman

 Eg oppdager stadig nye og spennande personar og lagnader. Den siste er Bertha Elisabeth Bowman,med klosternavnet Thea. Ho hadde afroamerikansk bakgrunn og vart fødd i Yazoo city i Mississippi i 1937.Bestefaren var fødd som slave, faren var lege, mora lærar, og Thea var deira einaste barn. Familien var metodistar, men Thea gjekk på katolsk skule som var dreve av fransikanersøstre. På denne tida var landet prega av raseskilje som gjekk like inn i dei kristne forsamlingane,men fransikanersøstrene dreiv sitt arbeid både blant kvite og farga.Alt som niåring ønskte ho å bli døypt katolsk og foreldrene gjekk med på det.Inspirerte av fransiskanersøstrene  følte ho tidleg på eit klosterkall, og lik Thérèse frå Lisieux gjekk ho som 15 åring inn i ordenen Fransciscan Sisters of Perpetual Adoration. Den unge og modige Thea måtte då dra heilt til La Cross i Wisconsin, langt frå barndomsheimen. Faren hadde nok heller sett at dattera tok ei lengre utdanning, men det gjorde ho likevel. Thea studerte engelsk og fullførte i 1972 sin ph.d om Thomas Moore. Thea hadde mange evner, ho var talefør og ikkje minst svært musikalsk. Det siste utnytta når ho framheva at: « Black sacred song is soulful song.»

Thea Bowman verka lenge som lærar både i grunnskulen og seinare på universitetsnivå.Siste del av livet  var ho meir direkte involvert i meinigheitsarbeid retta mot afroamerikanske katolikkar. Ho var ein inpirerande talar og foredragshaldar med sitt «ministry of joy», også langt utover USA sine grenser i Europa og Afrika. I 1984 fekk ho brystkreft og døydde av det i 1990. Også etter ho var sjukdom stod ho på det ho klarte, karakteristisk nok talte ho til alle dei amerikanske biskopane kort tid før ho døydde. Til slutt leia ho dei felles song av « We shall overcome». Søster Thea Bowman har betydde svært mykje for katolisismen i USA, ikkje minst for katolikkar med afroamerikanske bakgrunn. I 2018 vart det starta ein saligkåringsprosess og ho vart erklært som «Servant of God». Dokumentasjonen er nylig oversendt Vatikanet. Ei rekkje katolske institusjoner har navn etter henne.

« What does it mean to be Black and Catholic? It means that I bring myself my Black self. I bring my whole history, my traditions, my experience, my culture, my African- American song and dance and gesture and movement and teaching and healing and responsibility as a gift to the Church.»

                                                         Foto: catholic prayer card

« Walk with us Don’t walk behind us and don’t walk in front of us. Walk with us.»

Påske

 Askeonsdag og inngongen til fastetida der vi ser fram mot lyset og oppstoda gjennom påskemysteriet. Vi får alle eit konkret merke i form av askekorset som prester teiknar på panna med orda” Vend om og tro på Evangeliet.”

I går såg vi skodespelet “Påske” av den store svenske diktaren August Strindberg( 1849-1912). Veldig fin framføring i Kilden her i Kristiansand. Det slår meg kor aktuelt dette stykke er, både no når vi ser fram mot påske, og ikkje minst det dagsaktuelle som har prega media i det siste. Strindbergs liv var turbulent og konfliktfylt, då han skreiv «Påske» over eit par veker hausten 1900 hadde han vore igjennom ein dramatisk psykisk nedtur som han beskriv som inferno- krisa. Så er han likevel istand til å skriva dette stykket prega av forsoning og optimisme.Handlinga utspelar seg over tre dagar i påskeveka, frå skjærtorsdag til påskeafta. Vi føl familien Heyst gjennom desse tre dagane, ei reise frå mørke og fortviling til lys og von. Faren er fengsla for underslag og svindel, han har mellom anna tatt pengar frå foreldrelause barn som han var verge for. Familien føler seg truga av kreditoren Lindkvist som med rette kan kreva det faren har svindla han for. Sonen Elis er den som tek dette mest innover seg, han føler også sjølv skuld for det faren har gjort. Så dukkar den psykisk sjuke dattera Eleonora opp, ho har rømt frå institusjon der ho var innlagt. På vegen er ho innom ein forretning og tar med seg ei påskelilje som ho legg ned pengar for, men urettmessig blir klaga for å ha stole.Trass i sin sjukdom og sjokket ved å bli klaga for tjuveri ber ho med seg  såvel klokskap, von og omsorg for andres liding. Modellen for Eleonora var sannsynlegvis Strindbergs søster Elisabeth som også var innlagt med alvorleg psykisk sjukdom. Strindberg skreiv i eit brev at Elisabeth var «påskflickan» som « led för andra, men tog upp andras ondskap i seg.»

I « Påske» har Strindberg rørt seg frå naturalistisk prega verk til litteratur med religiøst og symbolsk innhald. «Påske» er eit pasjonsspel der Strindberg flettar handlinga inn i påskedaganes damaturgi. Langfredags mørke leiar fram mot påskeafta med oppstode, lys og von. I stykket symbolisert ved Lindkvist som oppsøkjer familien og vel å ettergje det han rettmessig kunne krevja. Strindberg løftar  her fram det store dilemmaet i såvel rettsoppgjer som i mellom menneskeleg samhandling, balansen mellom rettvise og miskunn. Lindkvist vel å visa miskunn og gjev dermed rom for nåden - nåden som vi får gratis og ufortent og som er kjernen i påskebodskapen.

Kyndelsmesse

 Idag 2. februar feirar vi det som i gammal norsk tradisjon vert kalla Kyndelsmesse- lysmesse.  Dagen vart alltid avmerka på primstavar med ulike symbol, eit grantre, ei krune eller lysestake.  Dagen har vorte markert sidan firehundretalet, pilegrimen Egeria skildrar denne dagen på si reise til Jersusalem. Tidlegare vart dagen markert som ein Maria dag, Marias rensing som var ein skikke etter Moselova der ein skulle bera fram eit offer i Tempelet. Etter Lukasevangeliet møter Den heilage familie den gudfryktige mannen Simeon og profetinna Anna. Simeon istemmer det som seinare er kjent som “ Nunc dimittis” - Simeons lovsong som avsluttar den siste tidebøna Kompletorium. Etter liturgireformen i 1969 er dét offisielle navnet på dagen”Herrens framstilling i Tempelet”. Dagen er ein Kristusfest nær knytta opp til inkarnasjonens mysterium.

Simeons lovsong

29 «Herre, no lèt du tenaren din fara herifrå i fred,

slik som du har lova.

30 For mine auge har sett di frelse,

31 som du har gjort i stand like for andletet på alle folk,

32 eit lys til openberring for folkeslaga

og til ære for folket ditt, Israel.»

                                    ( Store norske leksikon)